Vrijheid en Onontkoombaarheid

Wie het eerst komt….

Net een prachtig boek uitgelezen, namelijk ‘De jaren van onschuld’ van de schrijfster Edith Wharton. Meeslepend, beklemmend en ook herkenbaar. Kun je je ooit ontworstelen aan het milieu, de onuitgesproken wetten, waarmee je bent opgegroeid. En ook de kracht/macht van de massa en het (on)vermogen daar als individu tegenin te gaan.

Natuurlijk, de mens ontwikkelt zich gedurende zijn leven (althans, dat valt te hopen), maar kom je ooit geheel los van de wortels waarop je totale persoon is gebouwd? Of net als bij de bloemen, de planten, de bomen, sterft (figuurlijk gezien dan) het individu wanneer het loskomt van de wortels.

De Oorsprong

Ik vermoed dat zelfs de meest vrijgevochten personen, wanneer zij eerlijk zijn, diep van binnen nog wel eigenschappen herkennen, die gerelateerd zijn aan de ontwikkelingsfase, en dan specifieker, het milieu, de omgeving, waarbinnen deze ontwikkeling heeft plaatsgevonden.

Moeilijk om toe te geven, maar naarmate de jaren verstrijken, zullen er steeds meer ‘trekjes’ zichtbaar worden, waar men zich misschien wel heel lang en heel hard tegen verzet heeft. Van die kleine momenten waarop je je plotsklaps bewust wordt dat de ‘appel niet ver van de boom’ valt.

Dit brengt me bij de titel van deze blog: ‘Vrijheid en Onontkoombaarheid’. Verwachtingsgedrag, verlangd gedrag en de moeilijkheid en gewenstheid hier onderuit te komen. Wanneer is iets vrijheid en wanneer is iets onontkoombaarheid. Een dilemma welke Lev Tolstoj zich ook al oplegde en uitvoerig door hem beschreven wordt in epiloog 2 van ‘Oorlog en Vrede’.

Wordt een mens daadwerkelijk ooit vrij in handelen en denken, ook als men zich aan de groep ontworsteld heeft. Naarmate de tijd verstrijkt en men meer te weten komt over de persoonlijke achtergrond van een individu, des te meer er vaak een patroon valt te ontwaren, waardoor men de neiging heeft te zeggen dat iets onontkoombaar was.

Laat me maar eventjes

Net als de hoofdpersoon Newland Archer in het boek van Edith Wharton op het einde toch een keuze maakt, die op het eerste gezicht verrassend lijkt, maar bij nadere beschouwing onontkoombaar was. Gezien het achterliggende leven en de daarbij aangeleerde ‘vaardigheden’, kon Newton, als produkt zijnde van de in zijn tijd in zijn milieu (groep) heersende opvattingen, ook eigenlijk niet anders dan deze keuze maken, zelfs na zoveel jaren.

Een mens kiest immers vaak voor de vertrouwde weg, in plaats van het onbekende. Zodoende lijkt een mens vrij als deze zich heeft ontworsteld aan de hem benauwende verplichtingen, maar is hij dan ook wel daadwerkelijk vrij? Blijft er niet altijd een basaal laagje ergens in de ziel van de mens liggen, gevuld met ‘overblijfselen’ uit de ontwikkelingsfase.

Feit blijft wel, mijns inziens, dat een mens altijd moet blijven pogen zijn eigen ideeën te blijven uitdragen. In mijn belevingswereld is iets niet zwart of wit, links of rechts, maar meestal een combinatie van beide kanten. Misschien gaan vrijheid en onontkoombaarheid meer en beter samen, dan wij denken.

Onderdeel uitmaken van een groep kan wellicht juist positief zijn, mits er maar voldoende vrijheid blijft voor de keuzes van het eigen individu. Een massa kan binden, kan zorgen voor een eigen identiteit, maar moet nooit op monomorfie gaan lijken.

Groepsgedrag

Denk aan de derde wet van Isaac Newton: actie = – reactie. Als de groep te gelijkend wordt, zonder enig tegengeluid of weerwoord, kan er een reactie ontstaan die niet gewenst is. Naarmate de groep groter wordt, zal de reactie, volgens deze derde wet, evenredig zo groot zijn. Zolang er voldoende ruimte is voor eigen identiteit binnen de massa, zal er voldoende weerstand worden ontwikkeld, waardoor de beweging altijd geremd zal worden.

Vrijheid en onontkoombaarheid, namelijk het onderdeel uitmaken van een groep, gaan dan hand in hand. Zonder elkaar te verstikken toch samen een band, een binding die juist misschien de meest extreme kanten van menselijk gedrag dempt.

Toepasselijk genoeg bij deze blog, was ik afgelopen week bij de zeer verdienstelijke uitvoering ‘De Jossen’ door de Haarlemse amateur-toneelgroep Bende. ‘De Jossen’ is een stuk, geschreven door de Vlaamse auteur Tom Lanoye.

In dit stuk wordt op een beklemmende wijze zichtbaar gemaakt wat een groep en de daaruit voortvloeiende groepsverwachtingen teweeg kan brengen bij zowel groep als individu, als er geen ruimte is voor de eigen identiteit. Juist daardoor valt uiteindelijk de gehele groep uit elkaar.

Even alleen….

Is het sowieso niet dat een groep/massa, bijeengehouden door een gedeeld principe dat niet onderdeel uitmaakt van ieders oerzielselen, gedoemd is uiteen te vallen. De ellende is alleen dat de reactie die de groep teweegbrengt, zijn kwalijke gevolgen vaak dan al heeft doen gelden voor individu en maatschappij. Hier zijn, helaas, voorbeelden te over van in de recente geschiedenis.

Elkaar ‘gevangen’ houden in zelf gecreëerde verwachtingspatronen, een zelf in stand gehouden groepsdruk, leidt alleen maar tot problemen uiteindelijk. Daarentegen kan het zonder probleem kunnen hebben van eigen ideeën cq. opvattingen binnen een groep, leiden tot een klimaat waarin het onderling vertrouwen en respect alleen maar zal groeien. Luisteren naar en accepteren van elkaar.

Toepasbaar op micro-, lees groepsniveau, alswel macro-, lees wereldniveau. Zolang landen met elkaar kunnen blijven praten zonder over alles precies hetzelfde te moeten denken, en respect betonen voor de soms afwijkende meningen van een ander land, is er een grotere kans op stabiliteit en vrede dan als een land een ander land zijn principes wil opleggen.

Natuurlijk begrijp ik best dat dit theoretisch gezien allemaal wel mooi klinkt, maar dat er in de praktijk met veel meer factoren rekening moet worden gehouden. Het voert op dit moment alleen iets te ver om dat er allemaal bij te gaan halen in dit artikel, dan kan ik beter een boek gaan schrijven.

In dit artikel gaat het mij voornamelijk om het belang de ogenschijnlijk tegengestelde begrippen vrijheid en onontkoombaarheid te plaatsen in een meer harmonieus model. Het hoeft elkaar niet te bijten, het kan elkaar juist op een positieve manier versterken, mits de verhouding tussen beiden maar goed gedoseerd wordt.

Vrijheid en Onontkoombaarheid

In die zin kan onontkoombaarheid  misschien maar beter geaccepteerd worden als gegeven, in plaats van zich er tegen te blijven verzetten. Of je nu wilt of niet, je zult altijd wel iets bij je blijven dragen uit het verleden, zowel positief als negatief. Beter zou zijn die, door het accepteren zo uitgespaarde, energie te besteden aan nuttiger dingen.

Ook dat is vrijheid, mits je dus maar wel de kans krijgt een eigen stuk identiteit op te bouwen, zodat die energie ook aan dingen kan worden besteed waar je zelf achter staat. Een blijer en gelukkiger individu zal uiteindelijk een groep alleen maar versterken. Iets is zo sterk als de zwakste schakel in de keten!!!!

Rust en Schoonheid

Tot zover voor deze keer; mocht de blog je bevallen, schrijf je dan in en mis geen enkele blog meer!!!! Reacties op de blog zijn ook altijd meer dan welkom!!!!

Groetjes, René



Schrijf je in voor de mailinglijst:

* indicates required



Deel dit /Share this

Lentegevoel

Na alle ‘zware’ onderwerpen van de afgelopen weken, even iets vrolijkers deze keer als onderwerp van de blog, namelijk het lentegevoel met de daarop volgende, hopelijk, mooie zomer. Ieder seizoen heeft zo zijn charme.

Van de lente vind ik persoonlijk het mooiste moment als je plotseling aan alles om je heen bemerkt dat deze aanstaande is. Je ziet het, je hoort het, je ruikt het en je voelt het. Bedrijvigheid alom bij mens en dier en een wind die plotseling weer zijn volledige koorbezetting terug heeft.

Over deze zaken enige mijmeringen, begeleid door een toepasselijke song “I’m ready to Rock ’n Roll”, die past bij het gevoel dat de meeste mensen krijgen als de lente losbarst. Een gevoel van onstuitbare energie, de neiging de ramen te openen, de straat op te gaan en luidkeels te zingen (althans, in mijn beleving dan, dit kan per mens verschillen….. :-)).


Het lentegevoel

Niets zo mooi als het ongrijpbare moment waarop je intuïtief voelt dat de lente begint. Je hoort het geluid van de eerste vogels, wiens vrolijke gekwetter wordt weerkaatst tegen de, nog bladarme, bomen. Hierdoor juist extra versterkt.

De geuren en kleuren van al dat moois wat langzaam weer opkomt. De eerste knoppen aan de bomen, de eerste bloemen laten schuchter hun prachtige kleuren weer zien. De zon doet verwoede pogingen je aan haar warmte te laten laven.

Op straat heerst een soort opwinding, bedrijvigheid, die zich misschien het beste laat omschrijven als ‘bruisend’. De mens heeft te lang binnen gezeten, te weinig licht gezien en weet van gekkigheid haast niet wat het met de nieuw verworven hoeveelheid energie aan moet.

Ook de dieren beginnen enthousiast en vol drift aan een nieuwe cyclus van het nog ongeboren leven. De mannetjes doen hun uiterste best om bij het vrouwtje in de smaak te vallen en laten zich van hun mooiste kant zien en horen.

’s Avonds laat de hemel zich fraai gelden. Het kleurenpalet, ontstaan tijdens de ondergaande zon, wordt steeds indrukwekkender. De hemel staat in ‘brand’. Laat het leven leven, geef het vrije doorgang en geniet. Het is lente……..



Aan de takken van de bomen groeien langzaamaan  nieuwe, verse blaadjes waardoor de wind, na een lange winter, weer de beschikking krijgt over een uitgerust en voltallig koor.

Wat heerlijk om te luisteren naar de prachtige composities die de maestro in samenwerking met zijn discipelen voor ons in petto heeft.

Een enorme bron van inspiratie voor mij. Neem eens de tijd ervoor en geniet, eenmaal betoverd door dit samenspel zul je ongetwijfeld begrijpen wat ik bedoel.


De wind en haar discipelen

Ademloos luister ik naar het koor der bladeren. Iedere keer weer, als de wind de bladeren aan de bomen beroert, dan eens zacht, dan weer fel, klinkt, als ware het dat ieder blaadje een eigen stem bezat, een prachtig gestemd geluid. Duizenden kelen, maar allen dezelfde toonsoort. Geen dissonant, geen enkele, fascinerend.

De grote bladeren vormen de bas, wellustig brommend als de wind hen raakt. Daardoorheen, een vrolijk kwetterend kinderkoor. Gevormd door de kleine bladeren, jong en speels eigenwijs. Maar vol discipline de juiste hoogte niet versagend.

De wind als strijkstok, maar tegelijk als dirigent. Dan weer strelend, dan weer bulderend, componeert zij de melodie, beheerst zij het complete stuk. Haar discipelen volgen lijdzaam, vol genegenheid haar bevelen.

En ons, luisteraars, past slechts een stilzwijgen, om bewonderend te genieten van dit volmaakte samenspel tussen meester en koor. Het is lente……..


Tot zover mijn mijmeringen over het lentegevoel. Rest mij nog te vragen je alsjeblieft in te schrijven als deze blog en/of deze site je bevalt. Dit kan met behulp van het formulier onder het kopje “Inschrijven Mailinglijst” of met het formulier hieronder geplaatst.

Schrijf je in voor de mailinglijst:

* indicates required

Het is voor mij één van de weinige manieren om te zien en te ontdekken of er interesse is voor deze combinatie van muziek, fotografie en teksten. Slechts een mailadres volstaat om mij nog meer motivatie te geven deze ingeslagen weg voort te zetten!!

Groetjes, René

Deel dit /Share this

Herdenken en Vrijheid

 Weg, maar niet vergeten

(eerebegraafplaats Bloemendaal)


De wind en ik. Alleen wij 2, samen in de duinen. De wind fluistert, de wind praat. Ik luister aandachtig en geniet.

Dan wordt mijn aandacht getrokken door dit panorama. De wind zwijgt en laat mij, versterkt door deze stilte, in gedachten achter.

Plots besef ik waarom ik kan genieten in vrijheid. Hiervoor het ultieme offer gegeven, rest mij aan hen slechts dank en respect. Weg, maar niet vergeten.


Op 4 mei herdenken wij, op 5 mei vieren wij onze vrijheid. En zo zou dat altijd moeten blijven gaan. Opdat wij nooit zullen vergeten……..


Juist in deze turbulente tijden is het goed stil te staan bij wat de mensheid heeft/had kunnen leren uit de voorbije geschiedenis. “Door schade en schande wordt men wijs”, luidt het spreekwoord, maar wat betreft het handelen van de volwassen mens twijfel ik hier regelmatig aan.

Is al wat er nu gebeurt op deze aardbol, al die haat en onverdraagzaamheid, juist een vrijheid of een onvermijdbaarheid in de ontwikkeling van de mens. Heeft de mensheid dit nodig om uiteindelijk op een hoger niveau te komen of is men bezig de eigen ondergang te arrangeren.

Toch weiger ik de hoop op te geven dat geen van beiden het geval is. Ik kan ook niet anders. Ik wil en kan mezelf niet verloochenen. Haat mag gewoon niet winnen van verdraagzaamheid. Het kan toch niet zo wezen dat al die offers van mensenlevens voor de vrijheid die wij nu genieten, voor niets is geweest?

Een ieder van ons, vrouw, man, wit, zwart, homo, hetero, christelijk, islamitisch, of wat dan ook, komt voort uit een eitje en een zaadje. Een ieder is gelijk en heeft dezelfde rechten (en ook plichten!!) op een vrije, vreedzame wereld zonder vooroordelen.

Wij allemaal zouden moeten begrijpen wat een unieke kans het is om voor even deelgenoot te mogen zijn van deze prachtige aarde. Ieder slechts eenmaal, dus waarom er niet van genieten in plaats van er een zooitje van te maken.

Waarom elkaar niet als gelijkwaardig beschouwen en er samen een groot feest van maken, gedurende de korte tijd dat we samen op aarde zijn. Verschil kan binden, mits je er maar in gelooft.

Hoe kan het nu dat jonge kinderen zonder enig probleem verbroederen met elkaar, terwijl wij, volwassenen, daar nu juist zo’n moeite mee hebben.

Ergens op de route van kind naar volwassenheid gaat het mis. Dat kunnen alleen wij, de betweters, de grote mensen, ons aanrekenen. Op het moment dat wij er ons mee gaan bemoeien, gaat het mis.

“Inject the venom”, verander een compleet blanco ziel in een, naar onze ideeën gevormd wezen en je ziet het resultaat. Een verziekte wereld die wij eigenlijk niet waard zijn.

Misschien moeten wij volwassenen eens onze mond houden en te rade gaan bij onze kinderen. Wijsheid is geen irreversibel proces, soms zullen we moeten accepteren dat de wijsheid bij een jongere generatie ligt. Door naar hen te kijken en te luisteren komen we misschien weer terug bij onze basis.

Beseffen we weer dat niemand geboren wordt met gevoelens van haat en onverdraagzaamheid. Maar dat in onze oorsprong, in ons allerprilste begin, de oplossing huist. Wij allen, wie dan ook, komen als volstrekt gelijken op deze aarde, zonder welk vooroordeel dan ook.

Als dat de levensfilosofie gedurende ons hele verblijf op deze prachtige planeet zal worden, geleerd van onze jongste generaties, zal dat ongetwijfeld leiden tot een prettiger verblijf, voor wie dan ook.

Niemand leeft voor eeuwig, maar een ieder die leeft is gelijkwaardig, aan wie dan ook. Gelijke rechten, gelijke plichten. Dus kom op, ook jij kunt het. Misschien ben ik een dromer, maar hopelijk ben ik niet de enige!!


Vrijheid


De onderstaande song “Better World” slaat op dit thema. Live gespeeld, niet 100 procent van kwaliteit, maar wel 100 procent vanuit het hart!!!! En is dat niet waar het allemaal om draait?

Groetjes, René



Schrijf je in voor de mailinglijst:

* indicates required


Deel dit /Share this

Try

In dit leven heb je maar één garantie die voor ieder mens gelijk is. Alleen wanneer deze verzilverd wordt, is voor ons allen meestal een vraag.

Tot dat moment is het, mijns inziens, beter om, hoe moeilijk soms dan ook, te genieten van het leven. In ieder geval te proberen te genieten van het leven. Neemt niet weg dat het gemis van mensen die niet meer onder ons zijn, blijft bestaan.

Het is goed om hen te blijven herinneren. Is het niet zo dat iemand pas echt weg is, als er ook niet meer aan deze persoon wordt gedacht, over deze persoon wordt gesproken? Laten we hen eren, door ze te blijven herinneren, ze regelmatig onderwerp van het gesprek te maken.

Is hun heengaan niet het grootste bewijs dat wij, die nog wel leven, deze geboden kans met beide handen moeten aangrijpen. Voor je het weet wordt ook onze garantie verzilverd en is het ‘feest’ voorbij.

De 2 stukjes tekst hieronder zijn mijn bijdrage voor vandaag aan het herinneren en doen voortleven van bepaalde personen.

Het eerste stukje is geschreven, enkele momenten na het vernemen van het nieuws, nu 2 jaar geleden. Om de emotie van dat moment niet te verstoren, is er niets aan het stukje herschreven. Zodoende onbewerkt en direct uit het hart.

Het tweede stukje is de inspiratie geweest voor de song ‘Try’. Daarin heb ik geprobeerd het emotionele dilemma te beschrijven waarvoor we soms geplaatst worden in het leven. Niet eerlijk, maar helaas wel realiteit…

Groetjes, René


In memoriam

Hoe vertel ik het mijn kinderen, zonder zelf aan emoties te bezwijken. Hoe vertel ik het onbevattelijke, wat nu toch echt is gebeurd. Het leven is oneindig veel harder, dan je in je jeugd kunt begrijpen. Het wankele evenwicht tussen leven en dood is zeer snel verstoord.

Ach lief kind, geniet zolang je kunt van je onbezorgde jaren. Misschien wel kinderzorgen, maar geen groot mensenverdriet. Geloof in al je dromen en idealen, geef ze zo lang mogelijk de ruimte, voordat je het werkelijke verhaal van het leven doorziet.

Na jaren van samenzijn, is voor jou het moment gekomen. Altijd eerder dan jezelf had gewenst. Het blok abrupt in tweeën gespleten, een helft nog hier, de ander verdwenen. Op weg naar wat niemand vertellen kan.

Zomaar een dag in het aardse leven. De klok tikt voort, voor sommigen staat hij stil. Niet uit onverschilligheid geboren, maar verplicht opgekregen, adem ik door, denkend aan jou. Dat is het leven, het werkelijke verhaal. Wij leven verder, maar zonder jou.

01-05-2015


Try

Ik zag een lepelaar en dacht aan jou. Was het toeval of zocht je me op? Het moment was in ieder geval fraai gekozen. Een onstuimige atmosfeer, prachtige luchten en bijna een jaar verder.

Nooit eerder had ik er één gezien hier en je was sneller weg dan gedacht. Mijn aandacht was even afgeleid en toen ik weer opkeek, begaf je je reeds weer in de lucht. De avond verstreek; zou je me nog een keer bezoeken? Ik hoopte het.

Dan, vlak na het ondergaan van de zon, zag ik je ineens weer. Even liet je je zien, alvorens de wereld verder te verkennen. We hebben elkaar begroet; het is fijn te weten dat je me niet bent vergeten.

Zolang er lepelaars blijven komen, zolang ik ze zal zien, zal ik aan jou denken. Wie had dat ooit kunnen bedenken, een lepelaar, levenslang symbool voor jou.

26-04-2016

 Hekslootpolder, Haarlem




Schrijf je in voor de mailinglijst:

* indicates required


Deel dit /Share this